1. कृषीपीडिया

ऑर्गेनिक मटेरियल म्हणजे काय? वाचा सेंद्रिय पदार्थ मातीमधील काम

आम्ही बर्‍याच वेळा सेंद्रिय पदार्थांचा विचार करतो जसा वनस्पती आणि प्राण्यांचे अवशेष आम्ही मातीत मिसळतो.

गोपाल नरसिंग उगले
गोपाल नरसिंग उगले
ऑर्गेनिक मटेरियल म्हणजे काय? वाचा सेंद्रिय पदार्थ मातीमधील काम

ऑर्गेनिक मटेरियल म्हणजे काय? वाचा सेंद्रिय पदार्थ मातीमधील काम

आम्ही बर्‍याच वेळा सेंद्रिय पदार्थांचा विचार करतो जसा वनस्पती आणि प्राण्यांचे अवशेष आम्ही मातीत मिसळतो. आम्ही खताचे ढीग पाहिले की विचार करतो, "व्वा! मी मातीमध्ये भरपूर सेंद्रिय पदार्थ घालत आहे." ही सामग्री प्रत्यक्षात सेंद्रिय सामग्री आहे, सेंद्रीय खत नाही.

 सेंद्रीय पदार्थ आणि सेंद्रीय पदार्थात काय फरक आहे?

सेंद्रिय सामग्री जिवंत असलेली आणि आता किंवा मातीमध्ये असलेली कोणतीही गोष्ट आहे. ते सेंद्रिय पदार्थ होण्यासाठी ते बुरशीत विघटन झाले पाहिजे. बुरशी ही एक सेंद्रिय सामग्री आहे जी सूक्ष्मजीवांद्वारे विघटन होण्याच्या प्रतिरोधक अवस्थेत रूपांतरित झाली आहे. सेंद्रिय सामग्री मातीत अस्थिर आहे, आणि विघटित होताना ते द्रुतगतीने तयार होते. त्यातील 90% भाग विघटन झाल्यामुळे त्वरीत अदृश्य होतो.

सेंद्रिय पदार्थ मातीत स्थिर असतात. सहसा, त्यापैकी केवळ 5 टक्के वार्षिक खनिज पदार्थ असतात. तापमान, ऑक्सिजन आणि ओलावाची स्थिती कुजण्यासाठी अनुकूल ठरल्यास हा दर वाढतो, जो बहुतेक वेळा जास्त प्रमाणात नांगरल्यास होतो. माती चाचणीमध्ये विश्लेषित केलेली स्थिर जैविक वस्तू आहे.

ऑर्गेनिक पदार्थ मातीमध्ये किती आहे?

Inches इंच खोलीच्या मातीच्या एकरी क्षेत्राचे वजन अंदाजे २,००,००० पौंड आहे, म्हणजेच जमिनीत १ टक्के सेंद्रीय पदार्थ प्रति एकर सुमारे २०,००० पौंड वजनाचे असतात. लक्षात ठेवा की 1 पौंड सेंद्रिय पदार्थ विघटित होण्यास कमीतकमी 10 पाउंड सेंद्रिय सामग्री लागतात, म्हणून अनुकूल परिस्थितीत 1 टक्के स्थिर सेंद्रीय पदार्थ जोडण्यासाठी किमान 200,000 पौंड (100 टन) सेंद्रिय सामग्री वापरली जाते किंवा मातीवर परत येते.

गवत वनस्पतींपेक्षा झाडे प्रति एकरात खूपच लहान मुळाचे उत्पादन करतात आणि झाडे परत मरत नाहीत आणि दरवर्षी विघटित होतात. त्याऐवजी जंगलातल्या बहुतेक सेंद्रिय वस्तू जमिनीत परत न येण्याऐवजी झाडाला बांधल्या जातात.

 

सेंद्रीय मटेरियल वापरण्याचे फायदे काय आहेत?

 पौष्टिक पुरवठा

 सेंद्रिय पदार्थ मातीत सोडल्या जाणा-या पोषक द्रव्यांचा साठा आहे. प्रत्येक मातीत सेंद्रीय पदार्थ 20 ते 30 पौंड नायट्रोजन, 4.5 ते 6.6 पौंड पी 2 ओ 5 आणि 2 ते 3 पौंड गंधक दर वर्षी सोडतात.

पोषक तत्वांचा प्रामुख्याने वसंत andतु आणि ग्रीष्म occursतू मध्ये उद्भवते, त्यामुळे उन्हाळ्यातील पिकांना हिवाळ्यातील पिकांच्या तुलनेत सेंद्रिय-पदार्थांच्या खनिजीकरणाचा जास्त फायदा होतो.

पाणी धारण करण्याची क्षमता

 सेंद्रिय पदार्थ पाण्यामध्ये आपले 90% वजन शोषून घेण्याची आणि ठेवण्याची क्षमता असलेल्या काही प्रमाणात स्पंजसारखे वर्तन करते. सेंद्रिय पदार्थाच्या पाणी साठवण्याच्या क्षमतेचा एक मोठा फायदा असा आहे की हे प्रकरण वनस्पतींमध्ये शोषून घेणारे बहुतेक पाणी सोडते. याउलट, चिकणमातीमध्ये मोठ्या प्रमाणात पाणी आहे, परंतु त्यातील बरेच भाग वनस्पतींसाठी उपलब्ध नाही.

मातीची रचना एकत्रित करणे

 सेंद्रिय पदार्थांमुळे माती गढूळ होते आणि मातीचे एकत्रीकरण होते, ज्यामुळे मातीची रचना सुधारते. चांगल्या मातीच्या संरचनेमुळे, पारगम्यता (मातीद्वारे पाण्याची घुसखोरी) सुधारते आणि यामुळे जमिनीत पाणी घेण्याची आणि ठेवण्याची क्षमता सुधारते.

धूप प्रतिबंध

सेंद्रिय पदार्थाची ही मालमत्ता मोठ्या प्रमाणात ज्ञात नाही. सार्वभौम माती नुकसानीच्या समीकरणात वापरल्या गेलेल्या आकडेवारीवरून असे दिसून आले आहे की जमिनीतील सेंद्रिय द्रव्ये 1 ते 3 टक्क्यांपर्यंत वाढल्याने धूप 20 ते 33 टक्के कमी होऊ शकतो कारण पाण्याची वाढती घुसखोरी आणि सेंद्रीय पदार्थांमुळे स्थिर माती एकत्रित बनू शकते.

 

 मी मातीचा सेंद्रिय पदार्थ स्तर कशाप्रकारे वाढवू किंवा सुधारू शकतो?

माती सेंद्रीय पदार्थ तयार करणे ही एक दीर्घकालीन प्रक्रिया आहे परंतु फायदेशीर ठरू शकते. हे करण्याचे काही मार्ग येथे आहेत.

 

नांगरलेली जमीन कमी करा किंवा दूर करा

 नांगरणामुळे मातीचे वायुजिवन सुधारते आणि सूक्ष्मजंतूंच्या क्रियेस कारणीभूत ठरतात ज्यामुळे सेंद्रिय पदार्थांचे विघटन गतिमान होते. नांगरलेली जमीन देखील अनेकदा धूप वाढवते. सराव नसल्यामुळे सेंद्रिय पदार्थ तयार होण्यास मदत होऊ शकते

 

 धूप कमी करा

 बहुतेक माती सेंद्रिय पदार्थ ऊपरी मातीमध्ये असते. जेव्हा माती क्षीण होते, तेव्हा सेंद्रिय द्रव्य त्याच्याबरोबर जाते. माती आणि माती सेंद्रिय पदार्थांची बचत करणे हातात हात घालून.

माती-चाचणी आणि योग्य प्रकारे सुपिकता द्या

 आपण कदाचित याचा विचार केला नसेल. योग्य फलितीकरण वनस्पतींच्या वाढीस प्रोत्साहित करते, जे मुळांची वाढ वाढवते. मुळांची वाढ वाढल्यास आपण मातीचे सेंद्रिय पदार्थ तयार किंवा राखण्यास मदत करू शकता, जरी आपण सर्वात जास्त वाढ काढत असलात तरीही.

 

  कवच पिके

उगवणारे कवच पिकणे माती सेंद्रिय पदार्थ तयार करण्यास किंवा टिकवून ठेवण्यास मदत करू शकते. तथापि, लागवड करणारी पिके लागवड कमी करणे आणि धूप नियंत्रण उपायांसह एकत्रित केल्यास चांगले परिणाम प्राप्त होतात.

 पीक किंवा चारा उत्पादनासाठी मातीच्या सेंद्रिय पदार्थाचा चांगला पुरवठा फायदेशीर आहे. या मौल्यवान संसाधनाचे फायदे आणि आपण आपल्या मातीतील सेंद्रिय वस्तू तयार करण्यासाठी किंवा कमीतकमी देखरेखीसाठी आपले ऑपरेशन कसे व्यवस्थापित करू शकता याचा विचार करा.                                  

 

लेखक 

जैविक शेतकरी शरद केशवराव बोंडे. 

 9404075628

ऑर्गेनिक कृषि शेतकरी शेती सेंद्रिय पदार्थ

English Summary: What is Organic material read this Organic content soil work Published on: 13 February 2022, 07:13 IST

Like this article?

Hey! I am गोपाल नरसिंग उगले. Did you liked this article and have suggestions to improve this article? Mail me your suggestions and feedback.

Share your comments

आमच्या न्यूसलेटरचे सदस्य व्हा. शेती संबंधीत देशभरातील आताच्या बातम्या मेलवर वाचण्यासाठी आमच्या न्यूसलेटरची सदस्यता घ्या.

Subscribe Newsletters