1. यांत्रिकीकरण

कीटकनाशकांच्या सुरक्षित आणि जबाबदार वापरासाठी ड्रोन फवारणी SOP तंत्रज्ञान

कीटकनाशकांच्या (तणनाशके वगळता) ड्रोन फवारणीला परवानगी देणारी केंद्र सरकारची अलीकडची अधिसूचना या रोमांचक नवीन तंत्रज्ञानासाठी एक विविध कीटकनाशकांच्या ड्रोन फवारणीचे व्यावसायिकीकरण करण्याचे आव्हान पेलण्यासाठी कृषी रसायन उद्योग सज्ज आहे. कोरोमंडल इंटरनॅशनलने ड्रोन फवारणीसाठी त्यांच्या पीक संरक्षण उत्पादनांच्या नियामक मंजुरीसाठी प्रक्रिया सुरू केली आहे.

पाराजी आबासाहेब शिंदे
पाराजी आबासाहेब शिंदे
Drone Spraying

Drone Spraying

कीटकनाशकांच्या (तणनाशके वगळता) ड्रोन फवारणीला परवानगी देणारी केंद्र सरकारची अलीकडची अधिसूचना या रोमांचक नवीन तंत्रज्ञानासाठी एक विविध कीटकनाशकांच्या ड्रोन फवारणीचे व्यावसायिकीकरण करण्याचे आव्हान पेलण्यासाठी कृषी रसायन उद्योग सज्ज आहे. कोरोमंडल इंटरनॅशनलने ड्रोन फवारणीसाठी त्यांच्या पीक संरक्षण उत्पादनांच्या नियामक मंजुरीसाठी प्रक्रिया सुरू केली आहे.

अलीकडेच भारत सरकारने शेतकऱ्यांच्या फायद्यासाठी कार्यक्षमता वाढवण्यासाठी ड्रोनद्वारे कीटकनाशकांच्या. सरकारने या नवीन तंत्रज्ञानाला काळाची गरज म्हणून ओळखले आहे आणि शेतीमध्ये ड्रोनच्या वापराला प्रोत्साहन देण्यासाठी अनेक उपाययोजना सुरू केल्या आहेत.

1. CIBRC ने ड्रोन फवारणीसाठी विद्यमान आणि नवीन उत्पादनांच्या लेबल विस्तारासाठी मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली (ऑक्टोबर 2021)
2. केंद्रीय कृषिमंत्र्यांनी कृषी फवारणीमध्ये ड्रोनच्या वापरासाठी SOPs जारी केले (डिसेंबर 2021)
3. केंद्र सरकारने तणनाशके वगळता सर्व कीटकनाशकांच्या ड्रोन फवारणीला दोन वर्षांसाठी तात्पुरती परवानगी देणारी मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली. (एप्रिल २०२२)
4. केंद्र सरकार अनेक योजना आणि सबसिडी देऊन ड्रोनचे उत्पादन आणि व्यापारीकरणाला प्रोत्साहन देत आहे. कृषी फवारणीसाठी ड्रोनच्या वापराला प्रोत्साहन देण्यासाठी राज्य सरकारे उपायही जाहीर करत आहेत.

या घोषणांना कृषी रसायन उद्योगाने उत्स्फूर्त प्रतिसाद दिला आहे. कोरोमंडल पीक सुरक्षितता निश्चित करण्यासाठी आणि नियामक मंजूरी मिळविण्यासाठी सक्रियपणे चाचण्या घेत आहे.

या तंत्रज्ञानामध्ये शेतीमध्ये क्रांती घडवण्याची प्रचंड क्षमता आहे. याचे अनेक फायदे आहेत जसे की पाण्याची बचत, वेळेची बचत, अपव्यय न करता अचूक वापर आणि ऑपरेटरची सुरक्षितता सुनिश्चित करते.

त्याच वेळी, कीटकनाशकांच्या ड्रोन फवारणीसाठी ड्रोन ऑपरेट करण्यात कुशल वैमानिक आणि कृषी रसायनांच्या सुरक्षित आणि योग्य वापरासाठी प्रशिक्षित असणे आवश्यक आहे. त्यामुळे, पायलट परवाना आणि अनुभवासोबतच, ऑपरेटरला फवारणी केल्या जाणाऱ्या उत्पादनांच्या सुरक्षित वापराबाबत विविध गंभीर बाबींची जाणीव करून दिली पाहिजे.

या संदर्भात, केंद्र सरकारने जारी केलेल्या मार्गदर्शक तत्त्वांचे काटेकोरपणे पालन करणे आवश्यक आहे. ही SOP मार्गदर्शक तत्त्वे फवारणी ऑपरेशनपूर्वी, दरम्यान आणि नंतर करावयाच्या उपाययोजनांचा एक व्यापक संच आहे.

अँग्रोकेमिकल्समध्ये ड्रोन फवारणी आणि स्टीवर्डशिप - कीटकनाशकांच्या सुरक्षित आणि जबाबदार वापराशी संबंधित एसओपी

काय करावे लागेल याची मूलभूत कल्पना देण्यासाठी आम्ही येथे काही महत्त्वाच्या गोष्टींची यादी करतो.

ड्रोनद्वारे हवाई फवारणीचे ऑपरेशन खालील नियमांच्या अधीन असेल

1. मान्यताप्राप्त कीटकनाशके आणि फॉर्म्युलेशनचा वापर
2. मंजूर उंची आणि एकाग्रता पासून वापरा
3. धुण्याचे निर्जंतुकीकरण आणि प्रथमोपचार सुविधा
4. कीटकनाशकांच्या नैदानिक प्रभावांवर ड्रोन पायलटला प्रशिक्षण द्या
5. DGCA आणि नागरी विमान वाहतूक मंत्रालयाच्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार ड्रोन चालवा.

ड्रोन-आधारित कीटकनाशक वापरण्यासाठी खबरदारी

फवारणी करण्यापूर्वी

1. पायलट सुरक्षित कीटकनाशकांच्या वापरावर प्रशिक्षित
2. लेबल डोस अचूकपणे लागू केला गेला आहे याची खात्री करण्यासाठी स्प्रे कॅलिब्रेट करा
3. फवारणी प्रणालीमध्ये कोणतीही गळती न होता ड्रोन चांगल्या स्थितीत आहे हे तपासा
4. टेक-ऑफ, लँडिंग आणि टँक-मिक्स ऑपरेशनसाठी ठिकाण निश्चित करा
5. उपचारित क्षेत्र तपासा आणि चिन्हांकित करा
6. प्रक्रिया केलेले क्षेत्र आणि लक्ष्य नसलेली पिके यांच्यामध्ये बफर झोन सेट करा
7. पाण्याचे स्त्रोत प्रदूषित होऊ नयेत म्हणून त्यांच्या जवळ फवारणी करू नका
8. ऑपरेशनच्या 24 तास अगोदर लोकांना सूचित करा. फवारणी ऑपरेशनसाठी चिन्हांकित केलेल्या भागात प्राणी आणि लोकांना प्रवेश प्रतिबंधित करा

फवारणी दरम्यान

1. सुरक्षा मार्गदर्शन समजून घेण्यासाठी लेबल काळजीपूर्वक वाचा
2. PPE घाला. फील्ड आणि बॅकलाइटच्या दिशेने डाउनविंड एंड राहण्यासाठी ऑपरेटिंग टीम
3. चाचणी ऑपरेशनसाठी प्रथम पाण्याने फवारणी करा
4. कीटकनाशक पूर्णपणे विरघळण्यासाठी 2-चरण सौम्यता सुनिश्चित करा
5. वाऱ्याचा योग्य वेग / आर्द्रता / तापमानासाठी हवामान तपासा
6. योग्य उड्डाणाची उंची, वेग, पाण्याचे प्रमाण याची खात्री करा
7. लक्ष्य नसलेल्या जीवांसाठी विषारी कीटकनाशकांच्या लेबल सूचनांचे काटेकोरपणे पालन करा
8. अँट्री ड्रिफ्ट नोजल वापरा

फवारणी केल्यानंतर

1. वेळेवर बाहेर काढणे आणि ताजी हवेत स्थानांतरित करणे
2. कंटेनर तिहेरी स्वच्छ धुवा, कचरा कमी करा, स्थानिक कायद्यानुसार कचऱ्याची विल्हेवाट लावा, कधीही धोकादायक कचरा जाळू नका किंवा पुरू नका
3. अनधिकृत लोक, प्राणी आणि अन्नापासून वनस्पती संरक्षण उत्पादने सुरक्षितपणे साठवा. कोणत्याही गळतीची त्वरित सुरक्षितपणे विल्हेवाट लावा

गंभीर पॅरामीटर्स विचारात घ्याव्यात

1. कीटकनाशकासह ड्रोन फवारणी प्रणालीची सुसंगतता सुनिश्चित करा
a विद्राव्यता
b फॉर्म्युलेशन स्थिरता
c ड्रोनमधील नोजलने फवारणी करण्याची क्षमता
जेथे लागू असेल तेथे मिश्रण मार्गदर्शक तत्त्वांचे पालन करा
2. कीटकनाशक फवारणी करणारे ड्रोन चालविणाऱ्या वैमानिकांसाठी NIPHM, हैदराबादचे प्रशिक्षण मॉड्यूल अनिवार्य असेल. मॉड्यूलमध्ये कीटकनाशक हाताळणी, कृषी मिशन विशिष्ट हाताळणी प्रोटोकॉल, संबंधित पीक संरक्षण मार्गदर्शक तत्त्वे समाविष्ट आहेत

उत्पादन स्टीवर्डशिप आणि शेतकरी सुरक्षा

स्टीवर्डशिप ही एक नैतिकता आहे जी संसाधनांचे जबाबदार नियोजन आणि व्यवस्थापन करते. अँग्रोकेमिकल उत्पादनांच्या बाबतीत, कारभारीमध्ये R&D, उत्पादन, लॉजिस्टिक्स (स्टोरेज, वाहतूक आणि वितरण), विपणन आणि विक्री दरम्यान जबाबदार नियोजन आणि व्यवस्थापन समाविष्ट आहे. उत्पादनाने आपला परिसर सोडेपर्यंत कंपनीचे जीवनचक्र नियंत्रणात असताना, इतर भागधारकांना योग्य मार्गदर्शन करणे आवश्यक आहे.

कृषी रसायनांना सर्व स्तरांवर अत्यंत काळजीपूर्वक हाताळणी आवश्यक असल्याने, उत्पादनाच्या जीवनचक्राच्या विविध टप्प्यांवर विविध पैलूंची काळजी घेणे आवश्यक आहे. हे सर्वात महत्त्वाचे आहे की अंतिम ग्राहक, म्हणजे शेतकरी, उत्पादनाचा जबाबदारीने वापर करण्याबाबत माहिती आणि मार्गदर्शन केले पाहिजे.

याबाबत त्याच्या कारभारी प्रयत्नांचा एक भाग म्हणून कोरोमंडल सरकारच्या SOP आणि मार्गदर्शक तत्त्वांचे पालन करण्याचा आणि सर्व शेतकऱ्यांपर्यंत संदेश पोहोचवण्याचा मानस आहे. जेणेकरून त्यांना या तंत्रज्ञानाचा जबाबदारीने फायदा घेता येईल.

English Summary: Drone Spraying SOPs for Safe and Responsible Use of Pesticides Published on: 12 October 2022, 09:22 IST

Like this article?

Hey! I am पाराजी आबासाहेब शिंदे. Did you liked this article and have suggestions to improve this article? Mail me your suggestions and feedback.

Share your comments

आमच्या न्यूसलेटरचे सदस्य व्हा. शेती संबंधीत देशभरातील आताच्या बातम्या मेलवर वाचण्यासाठी आमच्या न्यूसलेटरची सदस्यता घ्या.

Subscribe Newsletters