1. बातम्या

जाणून घ्या, अमूल दुधाचे संस्थापक यांची कहानी , ज्यांची आठवण आज संपूर्ण देश करत आहे

KJ Maharashtra
KJ Maharashtra

आजचा दिवस हा राष्ट्रीय दूध दिन म्हणून साजरा केला जातो कारण श्वेत क्रांतीचे जनक मानले जाणारे वर्गीस कुरियन यांचा आज वाढदिवस आहे. आपण सांगू की २०१४ पासून डॉ. वर्गीस कुरियन यांचा वाढदिवस हा आपल्या देशात राष्ट्रीय दूध दिन म्हणून साजरा केला जातो. केरळमधील कोझिकोड येथे २६ नोव्हेंबर १९२१ रोजी जन्मलेल्या वर्गीज कुरियन यांच्या वाढदिवसानिमित्त आज आपण त्यांच्याशी संबंधित काही खास गोष्टींवर प्रकाश टाकू आणि त्यांची आठवण करू.

विशेष म्हणजे, पुढच्याच वर्षी डॉ. वर्गीज कुरियन १०० वर्षांचे होतील. कुरियन साहेबांनी सुरू केलेली अमूल कंपनी आज शेकडो लोकांना दुधाचे पदार्थ पुरवठा करण्यासाठी चांगली कामगिरी करीत आहे यात शंका नाही. आपला देश दुधाच्या उत्पादनात जगात खूप प्रगती करीत आहे आणि त्याचे संपूर्ण श्रेय डॉ. वर्गीज यांच्या महान आणि यशस्वी विचारसरणीला आहे.आपल्या सर्वांना याची जाणीव आहे की जेव्हा आपल्या देशात दुधाची कमतरता होती, तेव्हाच त्यांनी जगातील सर्वात मोठ्या दूध उत्पादक देशांमध्ये भारताचे नाव ठेवले. १९७० मध्ये भारतातील ऑपरेशन फ्लड म्हणून जगातील सर्वात मोठा दुग्धव्यवसाय विकास कार्यक्रम घेऊन डॉ. वर्गीस हेच होते.

केवळ श्वेत पुरामुळेच दुधाचे उत्पादन वाढले आणि लोक मोठ्या संख्येने दुग्ध उद्योगात सामील झाले. जगात प्रथमच कुणी गाईच्या दुधाच्या पावडर ऐवजी म्हशीच्या दुधाची पावडर बनवली १९५५ मध्ये कुरियनने नवीन तंत्रज्ञानाचा शोध लावून म्हशीच्या दुधाची पावडर शोधली.

कुरियन साहेब दूध उत्पादनात कसे आले?
१९४९ मध्ये, कुरियन यांनी भारतात दुधाचे उत्पादन वाढविण्यासाठी कैरा जिल्हा सहकारी दूध उत्पादक असोसिएशन लिमिटेड (केडीसीएमपीयूएल) नावाची दुग्धशाळा घेतली. वर्गीज कुरियन यांनी कार्यभार स्वीकारला तेव्हा दूध उत्पादनात एक क्रांती घडून आली. यानंतर केडीसीएमपीयूएलच्या सहकारी संस्था तयार झाल्या. दुधाच्या उत्पादनातील वाढ लक्षात घेऊन दूध साठवता यावे यासाठी एक प्लांट बसविण्याचा पर्याय तयार करण्यात आला.


अमूलचे नाव कसे निवडले गेले?
कुरियन केडीसीएमपीयूएलचे नाव बदलून जगभरात ओळखले जाण्याचा विचार करीत होते. हे करण्यासाठी त्यांनी आपल्या प्लांटच्या सर्व कर्मचार्‍यांच्या सूचनेनुसार केडीसीएमपीयूएल चे नाव अमूल म्हणजे अनमोल असे ठेवले.आज देशातील १.६ करोड पेक्षा अधिक दूध उत्पादक अमूल प्लांटसारख्या बड्या दुध उत्पादकांशी संबंधित आहेत. भारतातील हे दुध उत्पादक दूध उत्पादन अमूलला देण्याकरिता १,८५,९०३ दुग्ध सहकारी संस्था एकत्र काम करतात. हेच कारण आहे की आज देशात अमूलचे उत्पादक सर्वाधिक वापरले जातात.

डॉ. वर्गीस कुरियन यांना मिळालेले पुरस्कार:
अमूलचे संस्थापक डॉ. वर्गीस कुरियन यांना भारत सरकारने पद्मविभूषण, पद्मश्री, पद्मभूषण पुरस्काराने सन्मानित केले. त्याशिवाय, त्यांना कम्युनिटी लीडरशिपसाठी रॅमन मॅग्सेसे पुरस्कार, कार्नेगी वटलर वर्ल्ड पीस पुरस्कार आणि अमेरिकेचा आंतरराष्ट्रीय पुरस्कार देण्यात आला .श्वेत क्रांतीचे जनक. वर्गीस कुरियनका यांचे ९ सप्टेंबर २०१२ रोजी निधन झाले, परंतु त्यांनी भारताला अशी एक गोष्ट दिली की त्यांचे कायम स्मरण केले जाईल.

Like this article?

Hey! I am KJ Maharashtra. Did you liked this article and have suggestions to improve this article? Mail me your suggestions and feedback.

Share your comments

आमच्या न्यूसलेटरचे सदस्य व्हा. शेती संबंधीत देशभरातील आताच्या बातम्या मेलवर वाचण्यासाठी आमच्या न्यूसलेटरची सदस्यता घ्या.

Subscribe Newsletters